มีพรานคนหนึ่ง ทำอาชีพล้มช้างป่าเพื่อตัดเอางาไปขาย

เมื่อออกล่า พรานก็จะซุ่มตัวในพุ่มไม้และสังเกตุเห็นว่า ทุกครั้งที่ช้างได้พบพระปัจเจกพุทธะ ช้างก็จะหมอบลงด้วยเข่าแล้วจบ          (วางหรือวาดงวงไปมาเบาๆ) พระปัจเจกพุทธเจ้าเหล่านั้นอยู่เสมอ

เรียกว่า ถ้าช้างเห็นผ้าเหลือง ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของผู้ทรงศีล ช้างก็จะหมอบด้วยเข่าทั้งสองแล้วกระทำการจบเพื่อแสดงความเคารพทันที

แรกๆก็สงสัยอยู่ว่า เอ๊ะ ช้างเห็นอะไร จึงหมอบเข่า และพอสำรวจไปรอบๆ ทิศ ก็เห็นพระปัจเจกพุทธเจ้า จึงเข้าใจว่า อ้อ ช้างคงเห็นผ้าเหลือง จึงทำอย่างนั้น

เมื่อมั่นใจว่าเป็นเพราะผ้าเหลือง เขาจึงพยายามไปหาผ้าเหลืองมาใส่บ้าง ก็พอดีไปขโมยมาได้ ในจังหวะที่พระปัจเจกพุทธะรูปหนึ่ง จะลงอาบน้ำ จึงวางจีวรไว้ที่ริมฝั่งสระน้ำ

เมื่อได้ผ้าเหลืองมาแล้ว อ้ายพรานใจบาป ก็จะถือเอาหอก ไปนั่งคลุมโปงอยู่ริมทางที่ช้างเหล่านั้นเดินผ่าน ช้าง พอเห็นเขา ก็จบด้วยสำคัญว่าเป็นพระ

และพอช้างผ่านไปจนเหลือตัวสุดท้าย พรานก็เอาหอกพุ่งใส่ช้างตัวสุดท้ายจนล้มแล้วตัดเอางาไป ทำเช่นนี้ในทุกๆวัน

จนต่อมา พระโพธิสัตว์ถือปฏิสนธิในกำเนิดช้างและได้เป็นช้างนายโขลง

พระโพธิสัตว์ ก็สังเกตเห็นว่า บริวารตนเอง เริ่มบางตาลงเรื่อยๆ จึงคิดว่า อันตรายที่เกิดแก่บริวาร น่าจะมาจากชายที่นั่งคลุมผ้าเหลืองอยู่นั่นเป็นแน่

จึงคิดอุบาลที่จะจับชายคนนั้นให้ได้ จึงส่งช้างทั้งหมดล่วงหน้าไปก่อน ส่วนตนอยู่ข้างหลังสุดแห่งโขลง

เมื่อช้างทั้งหลายเดินผ่านไป โดยมีพระโพธิสัตว์เดินอยู่ท้าย

พรานเห็นโอกาส จึงม้วนจีวรแล้วพุ่งหอกไป หมายจะปลิดชีพพระโพธิสัตว์เพื่อเอางวงอีกเช่นเดิม

แต่พระโพธิสัตว์ ที่มีสติตลอด ได้ถอยฉากออกข้างเพื่อหลบหอก

จากนั้น ก็วิ่งเข้าใส่พราน หมายจับฟาดลงดินให้ตาย แต่ไม่ทำเพราะละอายในบาป (ไม่อยากทำบาป)

จึงได้สั่งสอนพรานให้ตั้งอยู่ในศีล และปฏิญานที่จะเลิกทำมิจฉาชีพแล้วจึงปล่อยตัวไป

ท่านพุทธศาสนิกชนที่เคารพทุกท่านครับ

จีวร ถือว่าเป็นธงชัย หรือเครื่องหมายของพระอรหันต์ โดยแท้

แม้ในคัมภีร์อุบาลีเถราปทาน ได้ปรากฎอยู่ว่า

“บุคคลเห็นผ้ากาสาวพัสตร์

ที่(แม้)เปื้อนอุจจาระ ที่ถูกทิ้งไว้ตามถนนหนทาง

ก็ควรประนมมือไหว้ผ้านั้น

อันเป็นธงชัยของพระอริยเจ้า

ด้วยเศียรเกล้า”

หรือในคัมภีร์สมันตปาสาทิกา กล่าวว่า

“สมัยที่พระพุทธองค์ยังดำรงพระชนม์ชีพอยู่

พระธนิยะได้ตัดไม้เป็นสมบัติของหลวงจำนวนมาก

มีความผิดตามกฎหมายบ้านเมือง

โทษฐานถึงขั้นประหารชีวิต

แต่พระเจ้าพิมพิสาร กษัตริย์ผู้ครองกรุงราชคฤห์

ก็ทรงมีรับสั่งให้พระราชทานอภัยโทษ

เพราะทรงเห็นแก่จีวร (ผ้าเหลือง)

ซึ่งถือว่าเป็นเครื่องหมายของพระอรหันต์นั่นเอง”

ดังนั้น ท่านทั้งหลายจึงควรไตร่ตรองพิจารณาด้วยสติปัญญาเถิดว่า

โดยแท้จริงแล้วนั้น รัตนะคือแก้วอันประเสริฐสุดของพุทธศาสนานั้น คือ พระรัตนตรัย คือ

พุทธรัตนะ คือ องค์สมเด็จพระบรมศาสดา ผู้ทรงตรัสรู้ได้โดยชอบด้วยพระองค์เอง แล้วทรงสอนประชุมชน

ให้ประพฤติชอบด้วยกาย วาจา และใจ ตามพระธรรมวินัย

ธรรมรัตนะ คือพระธรรม อันเป็นคำสั่งสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น

สังฆรัตนะ คือพระสงฆ์ ที่ฟังคำสั่งสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น

แล้ว “ปฏิบัติชอบ ตามพระธรรมวินัย”

พุทธศาสนิกชน ที่มีศรัทธามั่นคงดำรงมั่นในพระพุทธศาสนาทั้งหลาย

แม้ศรัทธาจะพึงคลอนแคลนไป มากบ้าง น้อยบ้าง ตามภูมิแห่งจิตใจของแต่ละบุคคล แต่ท่านทั้งหลาย พึงอย่าได้ละทิ้ง ที่พึ่งอันประเสริฐ หรือพระไตรรัตน์ เพราะที่พึ่งที่ระลึกอย่างอื่นในยามนี้ไม่มีอะไรประเสริฐไปกว่าการยึดมั่นในคุณแห่งพระรัตนตรัยอีกแล้ว ด้วยการตามระลึกถึงคุณแห่งพระพุทธเจ้าเนืองๆ ว่า

“อิติปิ โส ภควา (แม้เพราะเหตุนี้ๆ พระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์นั้น)

(๑) อรหัง (ทรงเป็นผู้ห่างไกลจากกิเลส)

(๒) สัมมาสัมพุทโธ (ตรัสรู้เองโดยชอบด้วยพระองค์เอง)

(๓) วิชชาจรณสัมปันโน (ทรงถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ)

(๔) สุคโต (ผู้เสด็จไปแล้วด้วยดี)

(๕) โลกวิทู (ทรงรู้โลกอย่างแจ่มแจ้ง)

(๖) อนุตตโร ปุริสทัมมสารถิ (เป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควรฝึกได้อย่างไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า)

(๗) สัตถา (เทวมนุสสานัง เป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย)

(๘) พุทโธ (เป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบานแล้วด้วยธรรม)

(๙) ภควา (เป็นผู้มีความเจริญจำแนกธรรมสั่งสอนเวไนยสัตว์)

พึงระลึกถึงคุณแห่งพระธรรมเนืองๆ ว่า

(๑) สวากขาโต ภควตา ธัมโม (พระธรรมเป็นธรรมอันพระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสดีแล้ว)

(๒) สันทิฎฐิโก (เป็นสิ่งที่ผู้บรรลุ จะพึงเห็นเอง)

(๓) อกาลิโก (เป็นสิ่งไม่ประกอบด้วยกาล)

(๔) เอหิปัสสิโก (เป็นสิ่งที่ควรเรียกให้เข้ามาดู)

(๕) โอปนยิโก (เป็นสิ่งที่ควรน้อมเข้ามาใส่ตัว)

(๖) ปัจจัตตัง เวทิตัพโพ วิญญูหิ (เป็นสิ่งอันวิญญูชน จะพึงรู้ได้เฉพาะตน)

และพึงระลึกถึง “พระอริยสาวก” อยู่เนืองๆ ว่า

(๑) สุปฎิปันโน ภควโต สาวกสังโฆ (สงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้า “เป็นผู้ปฎิบัติดีแล้ว”)

(๒) อุชุปฎิปันโน (เป็นผู้ปฎิบัติตรงแล้ว)

(๓) ญายปฏิปันโน (เป็นผู้ปฎิบัติเพื่อรู้แจ้งแห่งธรรม)

(๔) สามีจิปฏิปันโน (เป็นผู้ปฏิบัติชอบ)

นี้คือคู่บุรุษ ๔ บุรุษ บุคคล ๘ นั่นคือสงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้า

(๕) อาหุเนยโย (เป็นผู้ควรของคำนับ)

(๖) ปาหุเนยโย (เป็นผู้ควรแก่ของต้อนรับ)

(๗) ทักขิเณยโย (เป็นผู้ควรแก่ของทำบุญ)

(๘) อัญชลีกรณีโย (เป็นผู้ควรแก่กระทำอัญชลี)

(๙) อนุตตรัง ปุญญักเขตตัง โลกัสสะ (เป็นนาบุญของโลก ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งไปกว่า)

เมื่อท่านระลึกถึงคุณแห่งพระรัตนตรัยได้เช่นนี้แล้ว ท่านจะมีจิตใจอันเป็นกุศล ใช้ปัญญาเป็นดวงตาแยกแยะออกได้ว่า

ผ้ากาสาวพัสตร์ นั้น เป็นสิ่งที่ควรค่าแก่การกราบไหว้บูชา เพราะเป็นธงชัย หรือ เป็นเครื่องหมายแห่งพระอรหันต์โดยแท้

มากกว่า การไปยึดมั่น หลงมงายในตัวบุคคล เพียงเพราะว่าผู้นั้น เป็นผู้ที่ใช้จีวร เป็นเครื่องห่อหุ้มพันกายนั้นไว้ โดยไม่มีความขวนขวายในอันที่จะสร้างคุณสมบัติแห่งการเป็นพระสงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้าเลย

แต่พวกเขาเหล่านั้น เพียงอาศัยผ้ากาสาวพัสตร์ เพื่อแสวงหาความปรารถนาอันลามกให้แก่ตนเองเท่านั้น

เขาเหล่านั้น จึงเป็นได้แต่เพียงนายพรานผู้มีจิตใจหยาบช้า ผู้ใช้จีวรเพื่อก่อกรรมให้กับตนเองและสร้างความมัวหมองแห่งพระศาสนาเป็นส่วนรวม เท่านั้นเอง

                                                                                            ส. คำเวียง

            ศิลปะของบรรพชิตนั้น ได้แก่การตกแต่งสมณบริขาร มีการกะและเย็บจีวรเป็นต้น ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง พรรณนาไว้ ส่วนศิลปะของคฤหัสถ์นั้น      มีอยู่เป็นจำนวนมาก จำแนกตามประเภทแห่งกิจการหรือความฉลาด(เชี่ยวชาญ)ตามแต่ละสาขาวิชา

             ในระหว่างศิลปะแห่งบรรพชิตและคฤหัสถ์นั้น นับว่าเป็นมงคลอย่างยิ่ง แต่ว่าในมงคลสองอย่างนั้นมีความแตกต่างกันในบางประการคือ ศิลปะของบรรพชิต เป็นไปเพื่อนำประโยชน์สุขมาให้แก่ผู้ปฏิบัติในโลกทั้งสอง(โลกนี้และโลกหน้า) ทั้งแก่ตนและผู้อื่น ส่วนศิลปะของคฤหัสถ์นั้น เป็นไปเพียงเพื่อนำประโยชน์มาให้ในโลกนี้เท่านั้น

             เมื่อขึ้นชื่อว่าศิลปะที่ประกอบขึ้นด้วยความสุจริตเป็นที่ตั้งแล้วนั้น ศิลปะนั้นย่อมเป็นหนทางนำมาให้ซึ่งทรัพย์สินเงินทองและยศฐาบรรดาศักดิ์แก่ผู้นำศิลปะไปใช้ให้เกิดประโยชน์ ตัวอย่างเช่น บุรุษเปลี้ยผู้ใช้ศิลปะในการดีดก้อนกรวดไปใช้ในทางที่เป็นประโยชน์ จนทำให้ตนเองได้รับทรัพย์สินเงินทองเรือกสวนไร่นามากมายเลยทีเดียว จึงขอเล่าเพียงสั้นๆ ก่อนว่า ในอดีตกาล ได้มีบุรุษเปลี้ยคนหนึ่งในเมืองพาราณสี เป็นผู้ฉลาดในศิลปะการดีดก้อน กรวด ทุกวัน พวกเด็กๆ จะเอารถมารับเขาไปที่ต้นไทรใหญ่ที่อยู่ใกล้ประตูเมือง เสร็จแล้วก็จ้างให้เขาใช้ศิลปะการดีดก้อนกรวดนั่นแหละ ดีดไปที่ใบต้นไทร เพื่อให้เกิดเป็นรูปร่างสัตว์ต่างๆเช่น เป็นช้าง เป็นม้าบ้าง ให้พวกเขาดู เสร็จแล้วก็พากันปรบมือชอบใจใหญ่ที่ได้เห็นรูปต่างๆ ที่เกิดจากการใช้ก้อนกรวดดีไปที่ใบไทรนั้น

             ทีนี้วันหนึ่ง ก็มีพระราชาพระองค์หนึ่ง ได้เสด็จไปถึงสถานที่นั้น พวกเด็กๆ กลัวตำรวจวัง จึงพากันวิ่งหนีไป ส่วนเจ้าบุรุษเปลี้ยหนีไปไม่ได้ เลยได้แต่หมอบอยู่ที่โคนต้นไทร พระราชาไปถึงแล้วก็ทอดพระเนตรเห็นว่าใบไทรทั้งหลายมีรูเป็นรูปสัตว์ต่างๆ จึงตรัสถามว่า เป็นฝีมือใครกัน”

                 พวกราชบุรุษก็กราบทูลว่า “ฝีมือบุรุษเปลี้ย พระเจ้าข้า”

                 พระราชาทรงดำริที่จะให้บุรุษเปลี้ยนำศิลปะการดีดก้อนกรวดไปใช้ให้เกิดประโยชน์กับพระองค์เอง จึงตรัสเรียกบุรุษเปลี้ยมาถามว่า                    "ในวังเรามีปุโรหิตคนหนึ่ง เป็นคนปากจัด พูดมาก เมื่อเขาได้พูดแล้ว คนอื่น ก็อย่าหวังว่าจะได้พูดมั่ง เจ้าจะมีวิธีที่จะทำให้เขาสงบปากสงบคำได้บ้างหรือไม่"

                 “มี พระเจ้าข้า ข้าพระองค์ขอขี้แพะซักหนึ่งทะนาน (เครื่องตวงอย่างหนึ่ง ทำด้วยกะโหลกมะพร้าว เป็นต้น) เดี๋ยวข้าพระองค์จัดการให้

                 ว่าแล้วก็ลงมือวางแผนการ คือ เขาจะเข้าไปนั่งซ่อนตัวอยู่ในผ้าม่านตรงที่ปุโรหิตคนนั้นนั่ง เสร็จแล้วก็เจาะรูผ้าม่านช่องเล็กๆไว้พร้อมกับนำขี้แพะไปวางไว้ใกล้ๆมือ

               พอมีการว่าราชการ ก็เริ่มละ ไอ้ปุโรหิตคนนั้นก็พูดคนเดียวฉอดๆ คนอื่นได้แต่นั่งมองตาปริบๆ ไม่มีโอกาสได้พูดเลยแม้แต่น้อย ในจังหวะที่ปุโรหิตกำลังอ้าปากพูดนั่นแหละ เจ้าบุรุษเปลี้ย ก็ดีดขี้แพะเข้าไปในปากทีละก้อนๆ โดยที่ท่านปุโรหิตไม่รู้สึกตัวเลยว่าตัวเองกินขี้แพะเข้าไป จนกระทั่งพระราชาได้ตรัสแก่ปุโรหิตว่า ให้รีบไปกินน้ำเพื่อสำรอกขี้แพะออกจากท้องซะ ไม่เช่นนั้นท่านจะท้องอืดตายเอานะ

                 ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ปุโรหิตท่านนั้น ก็กลับเป็นคนนิ่งเงียบสุขุมมากขึ้น ไม่พูดมากอีกเลย พระราชาทรงพอพระทัยมาก จึงได้พระราชทานทรัพย์สินไร่นาให้แก่บุรุษเปลี้ยคนนั้น เป็นผลตอบแทนจากการที่นำเอาศิลปะนั้นไปใช้ในทางที่สุจริตและเป็นประโยชน์

             แต่ในขณะเดียวกัน หากคนที่มีศิลปะแล้ว นำเอาศิลปะไปใช้ในทางที่ไม่สุจริตและเพื่อเบียดเบียนทำร้ายคนอื่นแล้ว ศิลปะนั้น ก็อาจจะย้อนกลับมา สร้างความฉิบหายให้ตัวเขาก็ได้ ดั่งตัวอย่างกลอนสอนใจจาก "นิราศภูเขาทอง" ที่สุนทรภู่แต่งเอาไว้เกี่ยวกับตัวอย่างของศิลปะการใช้คำพูดว่า หากจะพูดอะไรต้องคิดก่อนพูด ถ้าพูดโดยไม่คิด คำพูดก็จะย้อนมาทำร้ายเราได้ว่า

               “ถึงบางพูดพูดดีเป็นศรีศักดิ์

                มีคนรักรสถ้อยอร่อยจิต

                แม้พูดชั่วตัวตายทำลายมิตร

                จะชอบผิดในมนุษย์เพราะพูดจา”

และแถมให้อีกหนึ่งกลอนก็ได้ว่า

               “อันอ้อยตาลหวานลิ้นแล้วสิ้นซาก

                 แต่ลมปากหวานหูไม่รู้หาย

                 แม้นเจ็บอื่นหมื่นแสนจะแคลนคลาย

                 เจ็บจนตายเพราะเหน็บให้เจ็บใจ”

ดังนี้เป็นต้น

                ทีนี้ก็ย้อนกลับมาเข้าเรื่องที่ว่า ผลของการนำศิลปะไปใช้ในทางที่เป็นโทษ นอกจากจะไม่เกิดประโยชน์แล้วยังสร้างความเดือดร้อนถึงกับชีวิตให้ตนเองได้เลยทีเดียว ดังเรื่องของบุรุษอีกคนหนึ่ง ที่จะเล่าดังต่อไปนี้ว่า เมื่อชื่อเสียงของบุรุษเปลี้ย ที่ใช้วิชาความรู้เกี่ยวกับศิลปะการดีดก้อนกรวด จนได้ดิบได้ดีแล้ว ก็มักจะมีคนที่คิดอยากจะมาฝากตัวเป็นศิษย์เพื่อร่ำเรียนศิลปะวิทยาด้วย จนกระทั่งมีชายคนหนึ่ง ที่มาฝากตัวเป็นศิษย์เรียนศิลปะกับบุรุษเปลี้ยแล้ว พอเรียนจบอาจารย์(บุรุษเปลี้ย) ก็สั่งว่า ถ้าเจ้าจะทดลองวิทยายุทธ์นะ เอ็งก็คิดๆเอาเองก็แล้วกันว่าจะทดลองกับอะไรดี ระหว่างทดลองกับคน สัตว์ หรือสิ่งของ หากไปลองแล้วทำให้คนตายเอ็งอาจถูกกระทืบตายเอาง่ายๆหนา  ถ้าจะให้แนะนำนะ จารย์ขอแนะนำว่าให้ทดลองคนที่ไม่มีพ่อไม่มีแม่ที่หวงแหนดูแลจะดีที่สุด ว่างั้น

               ไอ้เจ้าลูกศิษย์ได้ฟังอาจารย์แนะนำแล้ว ก็ได้แต่พกก้อนกรวดเอาไว้ในพกผ้าเฉยๆ ยังมีโอกาสได้ทดลองวิทยายุทธ์ที่ร่ำเรียนมาเลย เพราะมองไปในที่ไหนๆแล้ว ไม่ว่าคน สัตว์ หรือสิ่งของทั้งหลาย ต่างก็มีเจ้าของทั้งนั้น ขืนทำไปก็จะโดนเขาฆ่าตายหรือปรับเงินแน่ๆ จนกระทั่งวันหนึ่ง ก็มองไปเห็นพระปัจเจกพุทธเจ้า นามว่าสุเนตต์ ผู้กำลังเข้าบิณฑบาตในเมือง คิดว่า “อืม...ผู้นี้ เป็นผู้ไม่มีมารดาและบิดาแน่นอน” คิดแล้วก็ดีดก้อนกรวดผึงออกไป เป้าหมายคือช่องหูข้างขวาของพระปัจเจกพุทธเจ้าพระองค์นั้น  ก้อนกรวดที่ถูกดีดไปอย่างแรง แหวกอากาศลอยเข้าไปทางช่องหูขวาแล้วทะลุออกทางหูข้างซ้ายทันที พระปัจเจกพุทธเจ้านั้น เกิดทุกขเวทนา ไม่สามารถไปบิณฑบาตต่อได้ จึงเหาะไปแล้วปรินิพพานที่บรรณศาลาของตน

             พวก มนุษย์ที่เคยอุปัฏฐาก ไม่เห็นพระปัจเจกพุทธเจ้ามาบิณฑบาต คิดว่าท่านไม่สบายหรือเปล่า จึงพากันออกไปหาตรงที่อยู่ของท่าน พอไปถึงก็เห็นท่านปรินิพพานเสียแล้ว ก็พากันร้องให้คร่ำครวญอยู่ตรงนั้น

              ฝ่ายไอ้เจ้าบุรุษชั่วคนนั้น ก็ไปมุงดูกับเค้าด้วย พอเห็นก็จำได้ว่า เป็นพระปัจเจกพุทธเจ้ารูปที่ตนเองทดลองศิลปะนั่นเอง แล้วก็(เจือก)ไปพลั้งปากพูดว่า “ฝีมือผม ฝีมือผมเองครับ” (เจ๋งมะ)..

               พวกมนุษย์ทั้งหลายพอได้ฟังเท่านั้น ก็โกรธจัด ต่างพากันรุมกระทืบหมอนั่นจนตุยคาที่อยู่ตรงนั้นนั่นเอง

              บุรุษชั่วคนนั้น ตายแล้วไปหมกไหม้ในมหานรกอเวจี ตราบจนแผ่นดินนี้หนาขึ้นถึงหนึ่งโยชน์(๑๖ กิโลเมตร) ด้วยเศษแห่งวิบากที่เหลือ จึงได้มาเกิดเป็น สัฏฐิกูฏเปรต ที่ภูเขาคิชฌกูฏ

              สัฏฐิกูฏเปรต ตัวนี้ มีลำตัวสูง ๓ คาวุต (มาตราวัดความยาวในสมัยโบราณ เท่ากับ ๔,๐๐๐ ทัณฑะ หรือ ๒ โกศ หรือ ๑ ใน ๔ ของโยชน์ หรือ ๑๐๐ เส้นในปัจจุบัน) ในทุกๆวัน จะมีค้อนเหล็ก ที่มีดวงไฟลุกโชน จำนวน ๖๐,๐๐๐ ด้าม กระหน่ำทุบลงบนกระหม่อมของเขา ทำให้ศีรษะแหลกละเอียดแล้ว กลับขึ้นมาตั้งขึ้นใหม่แล้วถูกทุบซ้ำๆแบบนี้อีก ไปจนกว่าจะหมดเวรหมดกรรมเลยทีเดียว

               เห็นหรือยังครับว่า การใช้ศิลปะนั้น ถ้านำไปใช้ในทางที่ดีและเกิดประโยชน์ ก็อาจจะสร้างทรัพย์สมบัติเงินทองมหาศาลให้แก่ตนเองได้มากมายก่ายกอง แต่ถ้านำไปใช้ในทางที่ไม่สร้างสรรค์ ไปใช้เพื่อข่มเหงรังแกคนอื่นให้ได้รับความเดือดร้อนแล้ว ผลกรรมจากการกระทำนั้น ก็จะสร้างความทุกข์ทรมานและความเดือดร้อนให้แก่ตนเองและครอบครัวกันเลยทีเดียว

                วันนี้ก็ขอจบไว้แต่เพียงเท่านี้ก่อน ขอบพระคุณที่ติดตาม ไว้พบกันในหัวข้อต่อไปครับ

                                                                                                                                  ศ.คำเวียง

              ความเป็นผู้มีสุตะในพระพุทธศาสนานั้น คือ ความเป็นผู้ทรงไว้ซึ่งนวังคสัตถุศาสน์ ได้แก่ สุตตะ เคยยะ เวยยากรณะ คาถา อุทานะ อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธัมมะ เวทัลละ

              ภิกษุผู้ทรงไว้ซึ่งนวังคสัตถุศาสน์ นั้น เป็นผู้ควรค่าแก่การบูชาตามนัยแห่งธรรมรตนะอีกด้วย

              ส่วนความเป็นผู้ฉลาดของเหล่าคฤหัสถ์ เกิดขึ้นเพราะฟังหรือเรียนศิลปะภายนอก ชื่อว่าพาหุสัจจะของคฤหัสถ์ ซึ่งชื่อว่าเป็นมงคล เพราะเป็นเหตุนํามาซึ่งประโยชน์สุขในโลกทั้ง ๒ ในข้อนั้น มีเรื่องนี้ เป็นตัวอย่าง

              ในอดีตกาล พระโพธิสัตว์เกิดเป็นพราหมณ์ นามว่า "เสนก" (อ่านว่า เส-นะ-กะ) ในกรุงพาราณสี เรียนสรรพศิลปะในกรงตักกสิลา สําเร็จแล้ว กลบมายังกรุงพาราณสีและได้รับแต่งตั้งในตำแหน่งอำมาตย์ใหญ่ ดำรงอยู่ในฐานะราชครู คอยแสดงในธรรมสภาในทุกๆวันปักษ์

คราวนั้น มีพราหมณ์แก่คนหนึ่ง เที่ยวขอทานได้ทรัพย์มาพันกหาปณะ แล้วมาฝากไว้ในสกุลพราหมณ์สกุลหนึ่ง พราหมณ์ที่รับฝากเงินก็ใช้กหาปณะเสียแล้ว เมื่อถูกทวงถามก็ไม่อาจจะคืนให้ได้ จึงได้ยกธิดาของตนให้เป็นเมียแกไป

ทีนี้ พออยู่กันไป ฝ่ายนางพราหมณีนั้น ไม่อิ่มด้วยเมถุนกาม เพราะตนยังเป็นสาวอยู่ จึงทํามิจฉาจารกับพราหมณ์หนุ่มคนหนึ่ง แล้วก็ออกอุบายกับพราหมณ์ไว้      เพื่อไม่ให้ถูกจับได้ หรือเพื่อเปิดทางให้ชายชู้มาหาตนได้สะดวกนั่นเอง จึงแสร้งมายาพูดให้พราหมณ์ไปหาซื้อทาสหรือนางทาสีมาให้

แกรักมากจึงเชื่อเมีย จึงเที่ยวไปหาขอทานเพื่อเอาเงินไปหาซื้อทาส มาให้เมีย พอได้เงินมาแล้ว ก็แวะพักกินคำข้าวที่ห่อเป็นเสบียง ที่โคนไม้ มีโพรงต้นหนึ่ง

ด้วยความเผอเรอ แกจึงไม่ได้ผูกปากถุง แล้วลงไปดื่มน้ำ ขณะนั้น งูเห่าตัวหนึ่ง เลื้อยออกจากโพรง เข้าไปในถุงก้อนข้าวที่แกเปิดปากถุงไว้ พอพราหมณ์กลับมาไม่ทันดูข้างใน ผูกปากถุงตะพายแล้วก็ ออกเดินทางต่อ

ขณะที่กำลังจะออกจากใต้ต้นไม้ ก็ได้ยินคําที่รุกขเทพดาองค์หนึ่งบอกว่า "พราหมณ์ วันนี้ ถ้าท่าน พักอยู่ในระหว่างทาง ตัวท่านเองจักตาย; แต่ถ้าท่านไปถึงเรือนวันนี้, ภรรยาของท่านก็จักตาย"

แกฟังแล้วก็กลัวพลางเดินไปจนถึงประตูเมือง บังเอิญวันนั้น ก็เป็นวันอุโบสถพอดี แกเห็นคนทั้งหลายต่างถือของหอมและดอกไม้เป็นต้นติดมือไป เพื่อฟังธรรมของพระโพธิสัตว์

พอถามคนแล้วก็ทราบว่า อ้อ เขาไปฟังธรรมกับเสนกบัณฑิต นั่นเอง ท่านคงจะกล่าวคําอะไร ๆ เพื่อช่วยกําจัดความโศกของเราออกได้ ไปฟังธรรมกับเค้าดีกว่า"  ว่าแล้ว ก็ไปกับคนเหล่านั้น ไปถึงก็ได้ยืนร้องอยู่ที่ท้ายบริษัททั้งที่ถุงห่อข้าวก็ยังอยู่ที่คอ

พระโพธสัตว์ เห็นแกเข้า ก็คิดว่า "เอ อีตาเฒ่าคนนี้ คงจะมีเรื่องทุกข์ใจเป็นแน่" จึงถามแล้วก็ได้ทราบความนั้นจากพราหมณ์ และถูกตามพราหมณ์ถามต่อว่า ท่านบัณฑิตครับ ผมได้ยินเทวดาบอกว่า วันนี้ ไม่ข้าหรือไม่ก็เมีย จะตาย เพราะอะไรหรือครับท่าน?"

พระโพธิสัตว์ ใคร่ครวญดู ก็รู้เหตุทั้งหมดได้ด้วยญาณ ถามปะติดปะต่อเรื่องราวแล้วจึงบอกว่า นี่นะ งูมันอยู่ในห่อข้าวท่าน ถ้าท่านขึ้นจากท่าน้ำแล้วมากินข้าวต่อ ท่านจะถูกกัดตาย แต่ถ้าไปถึงบ้าน ภรรยาท่านก็จะสอดมือเข้าไปหยิบของในถุง เช่นนั้น นางก็จักถูกงูกัดตาย

เพราะฉะนั้น ท่านวางถุงนั้นลงแล้วแกะถุงออกซะนะ ลุงนะ

พราหมณ์ก็ทำตาม งูก็เลื้อยออกมาแผ่พังพานขู่เสียงดัง "ฟ่อๆ" อยู่ เลยถูกหมองูจับไปปล่อย

พวกคน พากันร่าเริงยินดีว่า "ท่านเสนกบัณฑิตนี้ พยากรณ์ได้ดั่งพระสัพพัญญูพุทธเจ้า" แล้วก็พา กันโบกสบัดผ้า ปรบมือ และแซ่ซ้องสาธุการ

เสียงสาธุการประการหนึ่งว่าเสียงมหาปฐพีถล่ม ฝนแก้ว ๗ ประการ ก็ตกดังฝนลูกเห็บ เพื่อบูชาพระโพธิสัตว์ แม้พราหมณ์ก็บูชาพระโพธิสัตว์นั้น ด้วยกหาปณะที่ตนได้มา

พระโพธิสัตว์ ไม่รับกหาปณะ กลับเพิ่มให้แก่พราหมณ์อีก ๓๐๐ กหาปณะ เพื่อให้ครบพัน แลวถามว่า"ใครใช้ให้ท่านไปขอทรัพย์

พราหมณ์ “ภรรยาของข้าพเจ้าเองครับ

เสนกบัณฑิต “ภรรยาของท่าน แก่แล้วหรือยังสาว ?

พราหมณ์บอก ยังสาวอยู่ครับ

พระโพธิสัตว์ จึงว่า "ถ้าอย่างนั้น นางคงทํามิจฉาจาร(เล่นชู้) กับชายอื่น จึงใช้ท่านไป ถ้าท่านนํากหาปณะ ไปให้นาง นางก็จักเอาไปให้ชายชู้ เพราะฉะนั้น ถ้าไม่เชื่อ พอไปถึงบ้านแล้ว ก็ทำทีแอบซ่อนเงินไว้ไม่ให้นางรู้ ท่านจะได้ถึงบางอ้อซะที

พราหมณ์ก็ทําตาม พอไปถึงเรือนก็เรียกว่า "เมียจ๋าๆ ผัวมาแล้ว !"

ขณะนั้น เมียแกก็กำลังอยู่กับชายชู้พอดี พอได้ยินเสียงของพราหมณ์ จึงดับไฟเสีย แล้วไปเปิดประตู ให้ผัวเข้าไปในเรือนแล้วถามว่า

"ได้อะไรมาบ้าง?"

แกบอกว่า "ได้เงินมาพันหนึ่ง เก็บไว้โน่น."

จากนั้น นางก็แอบไปบอกชายชู้ ชายชู้นั้นก็แอบไปฉกเอาทรัพย์นั้นหนีไปอาดหลาด

รุ่งขึ้น พราหมณ์ไม่เห็นทรัพย์นั้นจริงๆ จึงได้เข้าไปหาพระโพธสัตว์และเล่าเรื่องให้ทราบ พระโพธิสัตว์ก็ออกอุบายจับโจรให้ทันทีว่า

วันที่ ๑ ให้ท่านเชิญพราหมณ์ จำนวน ๑๔ คน มากินเลี้ยง คือ พราหมณ์กุลุปกะของท่าน ๗ คน ของภรรยาท่าน ๗ คน จากนั้นก็ค่อยๆลดจำนวนลงวันละคนๆ จนถึงวันที่ ๗ ก็จะเหลือของท่าน ๑ คน ของเมียท่าน ๑ คน แล้วฝ่ายที่เหลืออยู่ของเมียท่าน ๑ คนนั่นน่ะ เป็นใคร มาบอกเราด้วยนะ

พราหมณ์ ก็ทำตาม

พอรู้ตัวแล้ว พระโพธิสัตว์ก็เชิญพราหมณ์นั้นมา ถามว่า

"เป็นท่านใช่มั้ย ที่เอาเงินหนึ่งพันของตาพราหมณ์นี้ไป?"

เปล่านะ ท่านบัณฑิต

พอปฏิเสธก็ขู่ว่า "นี่ เราคือเสนกบัณฑิตนะ รู้มั้ย ?

พราหมณ์นั้น พอรู้ก็กลัว แล้วก็รีบรับสารภาพว่า "ข้าพเจ้าเอาไปเองครับ เก็บไว้ที่โน้น...

พระโพธิสัตว์ จึงใช้พวกบุรุษให้นําทรัพย์นั้นมาแล้ว ให้ลงราชอาชญาแก่พราหมณ์ผู้เป็นโจร ให้เนรเทศเสียจากพระนคร แล้วให้ทรัพย์พันหนึ่งนั้นพร้อมด้วยยศใหญ่แก่พราหมณ์เฒ่า

นอกจากนี้ ก็ชุบเลี้ยงแกกับเมียให้อยู่ในสํานักของตนด้วย

พระโพธิสัตว่์นั้น บําเพ็ญปรมัตถบารมีให้บริบูรณ์ด้วยการช่วยเหลือพราหมณ์ออกจากทุกข์

ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงตรัสไว้ในจริยาปิฎกว่า

"เรา เมื่อพิจารณาด้วยปัญญา จึงเปลื้องพราหมณ์จากทุก์ได้

ผู้อื่น ที่จะเสมอกับเราด้วปัญญา ไม่มี นี้เป็นปัญญาบารมีของเรา."

จะเห็นได้ว่า ความเป็นผู้ฉลาดของเหล่าคฤหัสถ์ ซึ่งเกิดขึ้นเพราะได้ฟังหรือศึกษาวิชาความรู้มามากๆ ถ้าใช้ความรู้ความสามารถในทางที่ถูกต้อง ไม่เป็นโทษ ไม่เอาเปรียบผู้อื่นแล้ว วิชาความรู้เหล่านั้น ก็จัด เป็นมงคลของชีวิต เพราะเป็นเหตุนํามาซึ่งประโยชน์สุขในโลกนี้และโลกหน้า ดังเสนกบัณฑิตนี้แลฯ

                                                                                                    ศ.คำเวียง

ก็มีข่าวคราวอื้อฉาวที่ก่อให้เกิดแรงกระเพื่อมและสั่นคลอนต่อศรัทธาของพุทธศาสนิกชน(บางกลุ่ม) ซึ่งเป็นที่ทราบกันอย่างกว้างขวางและแพร่หลาย 

แน่นอนว่า ในสถานการณ์ดังกล่าวนี้ ย่อมกระทบต่อความเชื่อมั่นและความศรัทธาในพระพุทธศาสนาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในกลุ่มคนที่มิได้เข้าใจ ในหลักสิกขา และหลักปฏิบัติทางพระพุทธศาสนาอย่างถ่องแท้ และลึกซึ้ง

ถึงขนาดมีวลี หรือ ถ้อยคำ ที่ปรากฎอยู่มากมายในทุกแพลตฟอร์มว่า "ไปทำบุญกับโรงพยาบาลดีกว่า ไปทำบุญกับเด็กด้อยโอกาสดีกว่า ไปทำบุญกับคนชราดีกว่า เป็นต้น"

ส่วนตัวแล้ว ผมเชื่อว่า ถ้อยคำเหล่านี้ ได้สร้างความวิตกกังวลและความไม่สบายใจต่อมุมมองในศาสนาเช่นนี้ ในหมู่พุทธศาสนิกชนส่วนมากอีกจำนวนหนึ่ง ที่เข้าใจในบริบทของศาสนาและเชื่อมั่นลึกซึ้งในหลักธรรมคำสอนแห่งองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า อย่างแน่นอน

อย่างไรก็ตาม เราไม่อาจอธิบายหรือหาเหตุผลใดๆ มาเพื่อโน้นน้าวจิตใจของเหล่าชนนั้นๆ ให้หันมาเข้าใจและศึกษาในหลักการของพระพุทธศาสนาที่ถูกต้องและถ่องแท้ ได้ในระยะเวลาสั้นๆ ได้ 

แต่สิ่งที่เราทำได้ก็คือ พุทธบริษัททั้งหลาย ต้องยึดมั่นและตั้งมั่นอยู่บนหลักการแห่งคำสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า อย่างไม่หวั่นไหว

เพราะเมื่อมั่นคงในหลักการแล้ว ก็ย่อมก่อให้เกิดความเป็นปึกแผ่นและความร่วมไม้ร่วมมือกันและกันในการรักษาหวงแหนพระพุทธศาสนา ซึ่งอยู่คู่กับสังคมไทยมาตั้งแต่ครั้งบรรพกาลจนถึงปัจจุบัน  หลักการที่ว่านั้น ก็คือหลัก "โอวาทปาฎิโมกข์" ที่ถือว่าเป็นหัวใจพระพุทธศาสนา ตามภาษาบาลีว่า..

            สพฺพปาปสฺส อกรณํ

            กุสลสฺสูปสมฺปทา

            สจิตฺตปริโยทปนํ

            เอตํ พุทฺธานสาสนํ "
แปลความว่า "การไม่ทำความชั่วทั้งปวง(เว้นชั่ว) การทำความดีให้พร้อม(ทำดี) การชำระจิตของตนให้บริสุทธิ์ผ่องใส(ทำใจให้ผ่องใส) นี้เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย"

       หลักโอวาทปาฏิโมกข์นี้ ถือเป็นกุญแจดอกแรกของการไขปริศนาหลักการของพระพุทธศาสนาที่มีมาตั้งแต่ครั้งพุทธกาล ซึ่งพระพุทธองค์ได้ทรงแสดงเป็นหลักการและแนวทางในการประกาศพระศาสนาให้แก่ภิกษุจำนวน ๑,๒๕๐ รูป ในวันเพ็ญเดือนมาฆะ (เดือน ๓) หลังจากตรัสรู้แล้ว ๙ เดือน ซึ่งมักจะถูกตั้งคำถามขึ้นว่า

      1. ใคร เป็นศาสดาของท่าน ? ท่านบวชเจาะจงพระศาสดารูปใด ? คำตอบคือ พระพุทธเจ้าเป็นศาสดาของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าบวชเจาะจงพระศาสดา พระองค์นั้น

      2. พระศาสดาของท่าน สอนเรื่องอะไร ? คำตอบคือ สอนให้ทำดี ละชั่ว ทำใจให้ผ่องใส 

เมื่อเราตั้งหลักใหญ่ ซึ่งถือว่าเป็นหัวใจสำคัญของคำสอนทางพระพุทธศาสนาได้เช่นนี้แล้ว จึงควรไฝ่ใจในหลักแห่งการปฏิบัติเพื่อเข้าสู่จุดมุ่งหมายสูงสุดแห่งศาสนานั้นคือ หลักแห่งความเป็นจริงอันประเสริฐ หรือ อริยสัจ ๔ นั่นเอง ได้แก่

      1.  ทุกขอริยสัจ  ความทุกข์คือความจริงอันประเสริฐ 

      2. ทุกขสมุทยอริยสัจ คือต้นเหตุที่ก่อให้เกิดความทุกข์คือความจริงอันประเสริฐ  

      3. ทุกขนิโรธอริยสัจ คือความดับแห่งทุกข์คือความจริงอันประเสริฐ 

      4. ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ คืออริยมรรคหรือแนวทางปฏิบัติเพื่อให้ถึงความดับทุกข์คือความจริงอันประเสริฐ 

      ท่านพุทธศาสนิกชนที่เคารพรักทั้งหลายครับ เมื่อกล่าวโดยสรุปแล้วนั้น พระพุทธองค์ได้ทรงสั่งสอนให้เหล่าสาวก เห็นความทุกข์และความดับทุกข์ทั้งหลายทั้งปวง เพื่อให้หลุดพ้นวงจรแห่งการเวียนว่ายตายเกิดในสงสาร ซึ่งถือว่าเป็นจุดมุ่งหมายสูงสุดแห่งพระพุทธศาสนา

      แม้ในสถานการณ์ตอนนี้อาจจะมีห้วงเวลาแห่งความวิกฤติศรัทธาได้เกิดขึ้นบ้าง แต่เราก็ควรใช้สติปัญญา ไตร่ตรองและพิจารณาให้ถ่องแท้ มองให้ทะลุปรุโปร่งว่า แท้จริงแล้ว สถานการณ์นั้น ย่อมเกิดขึ้นและตั่งอยู่ เพียงชั่วขณะ และสุดท้ายก็จะต้องมีอันดับไปเป็นธรรมดาอย่างแน่นอน แต่เมื่อเรามีหลักที่มั่นคงแล้ว เราก็จักไม่หวั่นไหวในคำสั่งสอน ศรัทธาไม่คลอนแคลนต่อพระรัตนตรัย แยกแยะได้ว่า อันไหนถูก อันไหนผิด  อันไหนเป็นหลัก อันไหนเป็นส่วนประกอบ เช่นนี้แล้ว  เราจึงควรร่วมแรงร่วมใจ ในอันที่จะสนับสนุนส่งเสริม ทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา ให้มั่นคงสถาพรคู่กับสังคมไทยไปตราบชั่วนานเท่านานฯ 

        นัตถิ เม สะระณัง อัญญัง พุทโธ เม สะระณัง วะรัง, เอเตนะ สัจจะวัชเชนะ วัฑเฒยยัง สัตถุ สาสะเน

        นัตถิ เม สะระณัง อัญญัง ธัมโม เม สะระณัง วะรัง, เอเตนะ สัจจะวัชเชนะ วัฑเฒยยัง สัตถุ สาสะเน.

        นัตถิ เม สะระณัง อัญญัง สังโฆ เม สะระณัง วะรัง, เอเตนะ สัจจะวัชเชนะ วัฑเฒยยัง สัตถุ สาสะเนฯ                            

                                                                                                                                                        ศ. คำเวียง

                สวัสดีครับ วันนี้มาถึงมงคลข้อสุดท้ายในบาทพระคาถาที่ ๒ คือ การตั้งตนไว้ขอบ

               ก่อนอื่นท่านอธิบายความหมายของคำว่า "ตน" ในทางพระพุทธศาสนาเอาไว้ว่า จิต ชื่อว่า ตน  อีกนัย ภาพทั้งหมด ชื่อว่าตน จิตและอัตภาพทั้ง ๒ นั้น เรียกว่า ตน เพราะอรรถว่าไป ได้แก่ แล่นไปสู่ภพน้อยภพใหญ่ ถึง คือประสบทุกข์ในสงสารต่างโดยชาติและชราเป็นต้นติดต่อกัน อตฺต ธาตุ เป็นไปในความไปโดยความติดต่อ ความไปไม่ขาดระยะ ชื่อว่า ความไปโดยความติดต่อ นั่นเอง

              ทีนี่ ท่านก็ขยายความต่อไปว่า ตั้งตนอย่างไร จึงเรียกว่า ตั้งตนไว้ชอบ อธิบายว่า บุคคลบางคนในโลกนี้ ยังตนผู้ทุศีลให้ตั้งอยู่ในศีล ยังตนผู้ไม่มีศรัทธาให้ตั้งอยู่ในความถึงพร้อมด้วยศรัทธา ยังตนผู้ตระหนี่ให้ตั้งอยู่ในความถึงพร้อมด้วยการบริจาค  นี้เรียกว่า การตั้งตนไว้ชอบ

             อนึ่ง จิตที่บุคคลตั้งไว้ชอบ อาจอำนวยสมบัติ และความสุขได้ทุกอย่างได้ ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่า "การตั้งตนไว้โดยชอบนั้น เป็นมงคล."

             ในอดีตกาล ในกาลของพระพุทธเจ้าพระนามว่ากัสสป มีโจรจำนวน ๕๐๐ คน ทำกรรมมีการฆ่าชาวบ้านเป็นต้น เลี้ยงชีพด้วยโจรกรรม วันหนึ่ง โจรเหล่านั้นถูกพวกชาวบ้านติดตาม หนีเข้าไปป่าพบภิกษุผู้ถืออยู่ป่าเป็นวัตรรูปหนึ่ง ณ ที่นั้น ไหว้แล้ว กล่าวว่า "ขอท่านจงเป็นที่พึงของพวกกระผมเถิด ขอรับ." ท่านกล่าวว่า "ชื่อว่าที่พึ่งเช่นกับศีลไม่มี, แม้พวกท่านทุกคน จงสมาทานเบญจศีล," แล้วให้ศีลแก่โจรเหล่านั้น กล่าวสอนโจรเหล่านั้นว่า "บัดนี้ พวกท่านเป็นผู้มีศีล, ไม่ควรล่วงศีลแม้เพราะเหตุมีชีวิตเลย, ไม่ควรทำความประทุษร้ายใจ."
โจรเหล่านั้น รับพร้อมกันว่า "ดีละ"
ทีนั้น พวกชาวบ้าน ถึงสถานที่นั้นแล้ว ฆ่าโจรเหล่านั้นทั้งหมด. โจรเหล่านั้น มีศีลไม่ขาด ทำกาละแล้ว บังเกิดในเทวโลก. บรรดาโจรเหล่านั้น หัวหน้าโจร ได้เป็นหัวหน้าเทพบุตรแล้ว.เทพบุตรเหล่านั้น ท่องเที่ยวไปในเทวโลกนั้นแล้ว บังเกิดในบ้านชาวประมง ซึ่งมีอยู่ ๕๐๐ สกุล ใกล้ประตูกรุงสาวัตถี. บรรดาเทพบุตรเหล่านั้น หัวหน้าเทพบุตร บังเกิดในสกุลของหัวหน้าชาวประมงได้เป็นกุลบุตรนามว่า ยโสชะ เป็นบุรุษเลิศกว่าบุรุษเหล่านั้น. พวกกุลบุตรนอกนี้ บังเกิดในสกุลนอกจากนี้  วันหนึ่ง กุลบุตรเหล่านั้น ทอดแหในแม่น้ำอจิรวดี ได้ปลาตัวหนึ่ง มีสีเหมือนทอง จึงปรึกษากันว่า "ปลาตัวนี้มีสีเหมือนทอง, พวกเราจะแสดงปลานั้นแด่พระราช" ใส่ปลานั้นลงในเรือยกเรือไปแสดงแด่พระเจ้าโกศลพระราชา ให้กุลบุตรเหล่านั้นนั่นเองนำปลาตัวนั้น เสด็จไปสู่พระเชตวัน ทรงแสดงแด่พระศาสดา. พระศาสดา เมื่อทรงแสดงธรรมอันเหมาะแก่ขณะนั้น ทรงทำปลานั้นให้เป็นอุปัตติเหตุ (เหตุเกิด) และทรงแสดงกปิลสูตรในสุตตนิบาตแล้ว ได้ตรัสคาถา ๔ คาถาในตัณหาวรรคธรรม  ในเวลาจบคาถา ชาวประมงเหล่านั้น ถึงความสลดใจ บวชในสำนักพระศาสดา ภายหลัง บรรลุพระอรหัต  ได้เป็นผู้มีการบริโภคเป็นอันเดียวกันกับพระศาสดา ด้วยการบริโภคธรรมคือสมาบัติ เป็นธรรมเครื่องอยู่ไม่หวั่นไหว

            นี่คือ ตัวอย่างของชนผู้ยังตนผู้ทุศีลให้ตั้งอยู่ในศีล และได้อานิสงส์แห่งศีล นั้น ในมงคลว่าด้วย การตั้งตนโดยชอบแล 

            วันนี้  ขอจบเพียงเท่านี้ สวัสดีทุกท่านครับ

                                                             ส.คำเวียง

 

             ผู้มีบุญอันทำไว้ในก่อน ได้แก่ ผู้มีกุศลอันสั่งสม คือ มีอธิการอันทำไว้ปรารภพระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระขีณาพส ในชาติที่ล่วงมาแล้ว เมื่อบุคคลเหล่านั้น   มีกุศลมูลพอกพูนขี้นแล้ว พอได้สดับเทศนาของพระพุทธเจ้า หรือพระสาวกของพระพุทธเจ้า ย่อมบรรลุพระอรหัตด้วยกุศลมูลนั้นนั่นแล เพราะฉะนั้น ความที่บุคคลเห็นปานนี้มีบุญ
อันทำไว้ในก่อน จึงตรัสว่า "เป็นมงคล" นั่นเอง

             บุญอันทำไว้ในก่อน นี้ ถือเป็นเสบียงที่ติดตัวมนุษย์ไปสู่ภพภูมิข้างหน้า ดังพุทธสุภาษิตที่มาในสังยุตตนิกาย สคาถวรรค ว่า

                                  ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ.
                                            บุญเป็นที่พึ่งของสัตว์ในโลกหน้า 
            เมื่อเราทำบุญกุศลไว้แล้ว ผลบุญที่เราทำไว้ในอดีต ก็ติดตามเราไปในโลกอนาคต และตัวเราก็ย่อมได้เสวยผลานิสงส์จากบุญนั้น คนอื่นๆ ที่ไม่ได้ทำไว้ ก็ไม่อาจได้รับส่วนแห่งบุญนั้น ดังภาษิตอีสานที่ว่า 

                                    "เพิ่นว่าบุญบุญนี้ บ่อมีไผสิปันแจกกันได้แล้ว

                                    บ่ห่อนแหกเคิ่งได้ คือไม้ผ่ากลาง

                                    คือจักเฮากินเข้า เฮากินกะเฮาอิ่ม

                                    บ่อห่อนไปอิ่มท้อง เขานั้นผู้บ่อกิน ได้แล้ว" 

              อีกประการหนึ่ง อานิสงส์แห่งบุญที่เราทำไว้นั้น ใครๆ ก็ไม่อาจลัก หรือ พราก ไปจากเราได้ แม้เราให้ไป แต่เขาไม่เคยทำบุญเอาไว้ เขาก็ไม่อาจรับเอาบุญหรืออุปกรณ์แห่งบุญนั้น ไว้ได้  ดังมีตัวอย่างต่อไปนี้เป็นอุทาหรณ์
              ในอดีตกาล ได้มีบุรุษหาฟืนคนหนึ่ง ในกรุงพาราณสี. วันหนึ่ง เขาขนฟืนมาจากป่า แต่ไปไม่ทันเวลาปิดประตูเมือง จึงนอนที่เทวสถานแห่งหนึ่ง  ในเวลาเย็น ฝูงไก่เป็นอันมากที่ถูกปล่อยไว้และนอนอยู่บนต้นไม้ต้นหนึ่ง ไม่ไกลจากเทวสถานนั้น
              ในบรรดาไก่เหล่านั้น ไก่ตัวที่นอนอยู่ข้างบนตัวหนึ่ง ก็ดันไปถ่ายอุจจาระรดลงบนตัวไก่ตัวที่นอนอยู่ข้างใต้ เมื่อไก่ตัวใต้กล่าวว่า "ใครถ่ายอุจจาระรดลงบนตัวเรา ?" กล่าวว่า "เราไม่ทันพิจารณา ถ่ายลงไป" พูดแล้วไม่พอ ยังขืนถ่ายซ้ำลงไปอีก
              ทีนี่ ไก่ทั้ง ๒ ตัวนั้น ก็เกิดวิวาทะโต้เถียงกัน ว่า  "เอ็งมีดีอะไร (วะ) คือประมาณว่า จะเอาอะไรมาสู้กับเค้า ว่างั้นเหอะ  ทีนั้น ไก่ตัวใต้ ก็พูดข่มไปว่า "ใครก็ตาม ที่ฆ่าเราแล้ว ปิ้งที่ถ่านไฟ กินเนื้อที่สุกแล้ว จะได้ทรัพย์พันกหาปณะแต่เช้าตรู่."
              ส่วนไก่ตัวบน ก็หัวเราะเยาะ โถ่ มีแค่นี้ทำมาอวดอ้าง ข้านี่สิ ของแท้  ใครก็ตาม ได้กินเนื้อล่ำของเรา คนนั้นจะได้เป็นพระราชา  คนที่ได้กินเนื้อข้างนอก ถ้าเป็นบุรุษ ก็จะได้ตำแหน่งเสนาบดี แต่ถ้าเป็นสตรีจะได้ตำแหน่งอัครเมหสี ส่วนคนกินเนื้อติดกระดูก  ถ้าเป็นคฤหัสถ์ จะได้ตำแหน่งขุนคลัง  ถ้าเป็นบรรพชิต จะได้เป็นราชกุลุปกะ (ผู้เช้าถึงราชสกุล)
              ไอ้เจ้าบุรุษหาฟืน นอนอยู่ ได้ยินคำของไก่ทั้งสองตัว ก็ยิ้มกริ่ม แล้วจึงค่อยๆย่องขึ้นไปจับเอาไก่ตัวบนฆ่าเสีย ด้วยหมายใจว่า "ข้า จักเป็นพระราชา" จากนั้น จึงไปเรือนหาภรรยา แล้วสั่งว่า "เธอจงปรุงเนื้อไก่นี้ให้ได้ดีนะ  นางทำตามคำสั่งนั้นแล้วก็นำเมนูไก่ไปให้สามีกิน
              เขากล่าวว่า "นางผู้เจริญ เนื้อนี้มีอานุภาพมาก, ฉันกินมันแล้ว จัดได้เป็นพระราชา, เธอก็จักเป็นอัครเมสี, เธอจงถือเอาข้าวและเนื้อมา, เราจักอาบน้ำในแม่น้ำคงคา แล้วจึงบริโภคด้วยกัน."
              ภริยาและสามีก็พากันไปที่ท่าน้ำ จัดแจงวางภาชนะใส่ข้าวไว้ใกล้ฝั่งแม่น้ำคงคา แล้วก็ลงไปอาบน้ำ  บังเอิญซะเหลือเกินว่า ในขณะที่ทั้งคู่กำลังอาบน้ำอยู่นั้น ก็ดันมีลมพายุเกิดขึ้นแล้วพัดเอาภาชนะใส่ข้าวลอยหายไป ...อดเลยสิครับ ความหวังที่จะได้เป็นพระราชา หายวับไปในพริบตา สาเหตุที่เป็นเช่นนั้น ก็เพราะว่าบุรุษหาฟืนคนนั้นกับภริยา ไม่มีคุณสมบัติเพียงพอที่จะไดัรับสิรินั้นไปครอบครอง  
              และภาชนะใส่ข้าวนั้น กลับลอยไปหาคนที่คู่ควรกับมัน ก็คือมหาอามาตย์ควาญช้างผู้หนึ่ง ที่กำลังให้ช้างอาบน้ำอยู่ในแม่น้ำ เขามองเห็นภาชนะใส่ข้าวนั้นถูกกระแสน้ำพัดมา จึงให้คนยกขึ้นเห็นอาหารทั้งหมด แล้วสั่งให้ปิดภาชนะใส่ข้าวนั้นแล้วส่งไปแก่ภริยา
              ทีนั้น ดาบสจักษุทิพย์กุลุปกะของมหาอมาตย์ความช้างรูปหนึ่ง พักอยู่ในพระราชอุทยาน พิจารณาด้วยจักษุทิพย์ว่า "อุปัฏฐากของเราไม่สละตำแหน่งควาญช้าง เมื่อไรหนอ จึงจักได้สมบัติ ?" ทราบเหตุนั้นแล้ว จึงไปนั่งอยู่บนเรือนของครวญช้างก่อนเขาจะกลับมาถึง  ฝ่ายท่านควาญช้าง มาถึงแล้วก็สั่งให้คนนำภาชนะใส่ข้าวนั้นมาถวายแก่ดาบส อาจารย์ของตนเอง
              ดาบส จึงจัดการให้แบ่งเนื้อออกเป็นส่วนๆ ให้คนที่จะได้ตำแหน่งนั้นๆ ได้กินเนื้อส่วนนั้นไป ส่วนตนเองก็กินเนื้อติดกระดูก พอทุกคนได้กินกันหมดแล้ว จึงเฉลยความลับไปว่า "จากนี้ไป ๓ วัน ท่านจะเป็นพระราชา รักษาเนื้อรักษาตัวให้ดีนะ" แล้วก็ลาไป
              ๓ วันผ่านไป พระเจ้าสามนต์องค์หนึ่ง เสด็จมาล้อมกรุงพาราณสีเอาไว้ พระราชาทรงปลอมพระองค์ โดยให้นายควาญช้าง ทรงเครื่องพระราชาไว้แทน แล้วพระองค์ในร่างปลอม ก็ออกเสด็จตรวจกองทัพ และถูกลูกศรลูกหนึ่งแทงสวรรคตในที่นั้นนั่นเอง.
               คราญช้าง ทราบความที่พระราชานั้นสวรรคตแล้ว จึงให้นำกหาปณะเป็นอันมากออกมา แล้วให้คนตีกลองเที่ยวป่าวประกาศ ว่า "ใครอยากได้ทรัพย์ ก็จงรบ"          พลนิกายก็ฮึกเหิม จึงช่วยกันรบจนได้รับชัยชนะในสงครามครั้งนี้
               พวกอมาตย์ เมื่อทำการถวายพระเพลิงพระศพพระราชาของตนแล้ว ก็ปรึกษากันว่า "พระราชา เมื่อยังทรงพระชนม์อยู่ ได้พระราชทานเพศของพระองค์แก่ควาญช้างนี้, ควาญช้างนี้แท้ๆ ทำการรบ จนสามารถกู้ราชสมบัติเอาไว้ได้ พวกเราจักให้ราชสมบัติแก่ควาญช้างนี้แหละ" ดังนี้แล้ว จึงพร้อมใจกันอภิเษกควาญช้างให้เป็นพระราชา พร้อมตั้งภริยาของเขาให้เป็น อัครมเหสี  ส่วนพระดาบส ก็ได้เป็นราชกุลุปกะ สมปรารถนาไปตามๆกันเลยทีเดียว
                เกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว พระศาสดา จึงได้ตรัสแสดงพระคาถา ไว้ว่า
                                                              "คนไม่มีบุญ มีศิลปะก็ตาม ไม่มีศิลปะก็ตาม
                                                               มีความขวนขวาย รวบรวมทรัพย์ใดไว้เป็นอัน
                                                               มาก  คนมีบุญเท่านั้น ย่อมบริโภคทรัพย์เหล่านั้น                                                                                                                                                       โภคะเป็นอันมาก ล่วงสัตว์เหล่าอื่นเสีย
                                                               เกิดขึ้นแก่คนผู้ทำบุญไว้ ในที่ทุกสถานที่เดียว.
                                                               อนึ่ง โภคะเป็นอันมาก ย่อมเกิดขึ้นในที่แม้มิใช่
                                                               บ่อเกิดทั้งหลาย."

               ขอบพระคุณทุกท่านที่ติดตามครับ 

                                                                                      สภา  ศรีคำเวียง

       สวัสดีครับ วันนี้ก็มาถึงพระคาถาที่ ๒ ซึ่งมีมงคลที่พระพุทธองค์ตรัสแสดงไว้ในบาทนี้ ๓ กถาคือ การอยู่ในประเทศอันสมควร (ปฎิรูปเทสวาสะ) ความเป็นผู้มีบุญอันทำไว้แล้ว (ปุพเพกตปุญญตา)  และ การประกอบไว้ซึ่งตนโดยชอบ (อตฺตสมฺมาปณิธิ)

      เรามาเริ่มกันที่กถาที่ ๑ คือ การอยู่ในประเทศอันสมควร (ปฎิรูปเทสวาสะ) กันก่อนนะครับ ว่าที่ชื่อว่า ประเทศ นั้น คืออย่างไร? คำตอบคือ ดินแดนอันเป็นที่อยู่ของหมู่สัตว์แห่งใดแห่งหนึ่ง มีคาม (หมู่บ้าน) นคร (เมือง) และชนบท (ภาค) เป็นต้น ชื่อว่า "ประเทศ"  แล้วประเทศแบบไหน จึงจัดว่าเป็นประเทศอันสมควร ตอบว่า ประเทศที่มีผู้คน ทำบุญกิริยาวัตถุมีทานเป็นต้น และคำสอนของพระศาสดามีองค์ ๙ ย่อมรุ่งเรืองในประเทศใด ประเทศนั้น ชื่อว่า ประเทศอันสมควร

      การอาศัยอยู่ในประเทศอันสมควรนั้น พระผู้มีพระภาคตรัสว่า "เป็นมงคล" พระเป็นปัจจัยแห่งการทำบุญแห่งสัตว์ทั้งหลาย กล่าวคือ เพราะเป็นโอกาสที่จะได้อนุตตริยะ แห่งสัตว์ทั้งหลาย ได้แก่ ทัสสนานุตตริยะ (ได้เห็) สวนานุตตริยะ (ได้ฟัง)  ลาภานุตตริยะ (ได้ลาภ)  สิกขานุตตริยะ (ได้ศึกษา)  ปาริจริยานุตตริยะ (ได้ปรนนิบัติ) และอนุสสตานุตตริยะ (ได้ระลึกถึง) 

      ก็เพราะมีโอกาสในอนุตตริยะทั้ง ๖ ดังกล่าว ผู้นั้นจึงถือว่าอยู่ในประเทศอันสมควร เพราะปกติแล้ว สัตบุรุษ (คนดี) ทั้งหลายมีพระพุทธเจ้าเป็นต้น ย่อมเกิดในประเทศอันสมควรทั้งนั้น เมื่อบุคคลได้มีโอกาสนั่งใกล้และรับโอวาท ย่อมมีพระนิพพาน และสุคติเป็นเบื้องหน้า ท่านจึงกล่าวว่า เป็นมงคล ตัวอย่างเช่น วักกลิพราหมณ์ ความย่อว่า
     พราหมณ์วักกลิ อาศัยอยู่ในกรุงสาวัตถี วันหนึ่ง เขาเห็นพระศาสดาเสด็จเที่ยวไปเพื่อบิณฑบาต แล้วไม่อิ่มด้วยการดูพระรูปของพระศาสดา จึงตามพระพุทธเจ้าไปถึงวัดพระเชตวัน พอได้สดับเทศนาของพระศาสดา ได้ศรัทธาแล้วจึงขอบรรพชาในสำนักพระศาสดา ด้วยหมายใจว่า "จักได้เห็นพระศาสดาเป็นนิตย์ "

     ทีนี้พอบวชแล้ว ก็ไม่ทำกิจมีการสาธยายและมนสิการกัมมัฏฐานเป็นต้นเสีย เอาแต่เฝ้าดูพระศาสดาอยู่อย่างเดียว แรกเริ่ม พระศาสดาก็ไม่ได้ตรัสอะไร ก็เพราะพระองค์ทรงรอความแก่กล้าแห่งญาณของเธออยู่ แต่เมื่อเธอมีญาณแก่กล้าแล้ว จึงตรัสว่า "วักกลิ ประโยชน์อะไรของเธอด้วยกายอันเน่า ที่เธอเห็นอยู่นี้, วักกลิ ผู้ใดแล เห็นธรรม ผู้นั้นย่อมเห็นเรา,  ผู้ใดเห็นเรา ผู้นั้นย่อมเห็นธรรม  วักกลิ ก็ผู้เห็นธรรม ชื่อว่า เห็นเรา, ผู้เห็นเรา ชื่อว่า เห็นธรรม"

       และเมื่อใกล้วันเข้าพรรษา จึงทรงทำทีประฌามเและขับไล่พระวักกลิ ที่คอยเอาแต่เฝ้ามองดูพระองค์  พระวักลินั้น เกิดความรู้สึกเศร้าโศกเสียใจเป็นอย่างมาก ที่จะไม่ได้เห็นพระศาสดาอีก จนถึงขั้นจะกระโดยภูเขาฆ่าตัวตายเลยทีเดียว

       พระศาสดา ทรงทราบเรื่องนั้นแล้ว ทรงดำริว่า "วักกลินี้เมื่อไม่ได้ความปลอบโยนจากเรา จะพึงทำอุปนิสัยแห่งมรรคผลให้ฉิบหายเสีย" ดังนี้แล้ว ประทับนั่งในพระเวฬุวันนั่นเอง ทรงเปล่งพระโอภาสแสดงพระองค์ ทำปีติมีกำลังให้เกิดขึ้นแก่เธอ แล้วเหยียดพระหัตถ์ออกมา พร้อมตรัสว่า "มาเถิด วักกลิ อย่ากลัวเลย"

        พอเห็นพระพุทธเจ้าพร้อมกับได้รับคำปลอบประโลมเช่นนี้แล้ว ทำให้พระวักกลิ เกิดปีติ จนไม่รู่้สึกตัว ถึงขนาดลอยไปเพื่อจะไปเฝ้าต่อหน้าพระพักตร์พระศาสดาเลยทีเดียว  แต่พอระลึกถึงคาถาที่พระศาสดาตรัสแสดงไว้ จึงข่มปีติไว้ได้ในอากาศนั่นแล และได้บรรลุพระอรหัตพร้อมด้วยปฏิสัมภิทา 

         การอยู่ในประเทศเป็นที่ประทับของพระพุทธเจ้าของพระวักกลินั้น ย่อมเป็นปัจจัยแห่งการได้อนุตตริยะ ๖ ดังพรรณนามาฉะนี้

         วันนี้ ขอจบไว้แต่เพียงเท่านี้ ขอบพระคุณทุกท่านที่ติดตามครับ

         สภา  ศรีคำเวียง

        สวัสดีครับ วันนี้ก็มาถึงมงคลข้อสุดท้ายในพระคาถาที่ ๑ นั่นคือ การบูชาผู้ที่ควรบูชา เรามาเร่ิ่มกันที่ความหมายของการบูชากันก่อนเลยนะครับ 

คำว่า "บูชา" ในมงคลทีปนีนั้น ท่านอธิบายไว้ว่า การทำสักการะ เคารพ นบนอบและไหว้ ชื่อว่าบูชา และการบูชานั้น มี ๒ อย่างคือ ๑. อามิสบูชา คือการบูฃาด้วยสักการะมีดอกไม้เป็นต้น ๒. ปฏิบัติบูชา คือ การบูชาด้วยการปฏิบัติ

และเมื่อกล่าวถึงการบูชาทั้งสองประการดังกล่าวแล้ว ท่านกล่าวไว้ว่า การบูชานั้น จะนำประโยชน์สุขมาให้ตลอดกาลนานแก่บุคคลที่ทำการบูชาได้ ผู้ที่รับการบูชานั้น จะต้องเป็น  ปูชไนยบุคคล มีพระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระอริยสาวก เพราะท่านเหล่านั้น ย่อมทำภาวะแห่งการบูชาที่บุคคลทำในตนแม้เล็กน้อย แต่นำประโยชน์มุขมาให้ตลอดกาลนาน ดังเช่น นายสุมนมาลาการ ที่ยอมเสี่ยงชีวิตของตนเอง ด้วยการนำดอกไม้ จำนวน ๘ กำ ที่ตนเองจะต้องนำไปจัดถวายพระเจ้าพิมพิสารทุกๆวันในตอนเช้า เพื่อแลกกับเงิน ๘ กหาปณะ แต่เมื่อเห็นพระบรมศาสดาซึ่งแวดล้อมด้วยหมู่ภิกษุ เสด็จเข้าไปสู่พระนครเพื่อบิณฑบาต ก็มีจิตเสื่อมใส คิดว่า "พระราชาไม่ได้ดอกไม้เหล่านี้ จะทรงฆ่าหรือจะทรงเนรเทศเราเสียจากแคว้น (ก็ตามเถิด), เพราะพระองค์แม้เมื่อจะพระราชทานแก่เรา ก็พึงพระราชทานทรัพย์พอเลี้ยงชีวิตแต่ในปัจจุบันเท่านั้น  ส่วนการบูชาพระศาสดา มีผลนับไม่ได้ ย่อมนำมาซึ่งประโยชน์สุขตลอดกาลนาน เราจักบูชาพระศาสดาด้วยดอกไม้เหล่านี้" คิดได้ดังนี้นแล้ว จึงตัดสินใจโปรยดอกไม้ทั้ง ๘ ทะนาน จัดให้เป็น ๘ กำมือ 

ดอกไม้ ๒ กำมือที่เขาโปรยไปทีแรก ได้กลายเป็นเพดานดอกไม้ แผ่อยู่เบื้องบนพระศาสดา

๒ กำที่โปรยไปครั้งที่ ๒ อยู่ด้านพระปรัศเบื้องขวา 

๒ กำที่โปรยไปครั้งที่ ๓ อยู่ด้านพระปฤษฏางค์

๒ กำที่โปรยไปครั้งที่ ๔ อยู่ด้านพระปรัศเบื้องซ้าย

สรุปว่าดอกไม้ ๖ กำได้เป็นเครื่องกำบังดอกไม้ ๓ ด้าน เบื้องพระพักตร์ได้มีเพียงช่องเป็นที่เสด็จไปเท่านั้น ขั้วดอกไม้อยู่ข้างใน กลีบดอกไม้อยู่ข้างนอก
พระศาสดา เป็นประดุจถูกแวดล้อมด้วยแผ่นเงิน ขณะกำลังเสด็จไป ดอกไม้ทั้งหลายก็ไม่แตก ไม่ร่วง ลอยไป และหยุดอยู่ในที่ประทับยืนกับพระศาสดานั่นเอง.

พอเห็นดั่งนั้น คนทั่วทั้งพระนคร ซึ่งมีประมาณได้ ๙ โกฏิ ( ๑ โกฏิ = ๑๐ ล้าน)  ก็พากันแตกตื่นเพราะเห็นความอัศจรรย์นั้น ทุกคนต่างก็พากันถือภิกษา (อาหาร) ออกมาแล้ว
ทำการโห่ร้อง และแห่แหนไปพร้อมกับพระศาสดาพร้อมด้วยหมู่แห่งภิกษุ
ส่วนนายมาลาการ เมื่อทำการบูชา เชยชม ถวายบังคมพระศาสดาอย่างนั้นแล้ว ก็ถือแต่กระเช้าเปล่ากลับเรือน และถูกภรรยาถามว่า "ดอกไม้อยู่ไหน ?" 
เมื่อตอบว่า "ฉันเอาดอกไม้เหล่านั้นบูชาพระศาสดาเสียแล้ว 

ทีนี้ ก็เป็นเรื่องล่ะครับ เพราะนายสุมนมาลาการนั้น โดนภรรยาต่อว่าต่อขานถึงขนาดชิ่งหนีไปฟ้องพระเจ้าพิมพิสารเพื่อหนีเอาตัวรอดคนเดียวว่า ทุกสิ่งทุกอย่างที่นายสุมนทำ หม่อมฉันไม่รับรู้ด้วย ถ้าจะลงโทษ ก็ลงโทษเขาคนเดียวเลย เพราะตอนนี้ หม่อมฉันได้หย่าขาดกับเขาเสียแล้ว"   ว่าไปนู่นเลย 

ส่วนพระเจ้าพิมพิสาร พระองค์ทรงเป็นพุทธมามกะ และเป็นพระอริยสาวกชั้นพระโสดาบัน เมื่อทรงสดับเรื่องนั้นแล้ว ก็ทรงดำริว่า "แหม!!! หญิงนี้ช่างอันธพาล ไม่ยังความเลื่อมใสให้เกิดขึ้นในคุณเห็นปานนี้เลย"   แต่ก็ทรงทำทีกริ้วแล้วตรัสถามว่า "เขาทำการบูชาด้วยดอกไม้สำหรับบำรุง เราหรือ ?

"ถูกแล้ว พระเจ้าข้า"

เอาล่ะ! การที่เจ้าหย่าเขาเสียได้ นับว่ ดีแล้ว  ที่เหลือเราจะจัดการเอง  ว่าแล้ว พระองค์ก็เสด็จไปเฝ้าพระบรมศาสดาและตามเสด็จไปด้วย
พระศาสดา นั้น ทรงทราบความเสื่อมใสแห่งจิตของพระราชาแล้ว เพื่อจะทรงทำคุณของนายมาลาการให้ปรากฏ จึงเสด็จเที่ยวไปโในพระนคร แล้วจึงเสด็จไปยังพระลานหลวง ประทานบาตรแก่พระราชา แต่ไม่เสด็จเข้าไปสู่พระราชมนเทียร ประทับนั่ง เสวยพระกระยาหาร ณ พระลานหลวงนั้น 

แม้ดอกไม้ทั้งหลาย เมื่อพระศาสดาเสด็จดำเนินไป ก็ลอยไป  เมื่อประทับยืน ก็หยุดอยู่ เมื่อเสด็จเข้าไปสู่พระคันธกุฎีแล้ว ก็ตกอยู่ในซุ้มพระทวาร (ประตู) 
ฝ่ายพระราชา หลังเสร็จจากตามเสด็จพระศาสดาแล้วก็กลับมา  รับสั่งให้เรียกนายมาลาการมาเข้าเฝ้าแล้ว จึงได้พระราชทานสิ่งของ ๗ อย่างๆ อย่างละแปดอัน คือ ช้าง ม้า ทาส ทาสี นารีผู้ประดับด้วยอลังการล้วน บ้านส่วย กหาปณะพันหนึ่ง และเครื่องประดับชื่อมหาประสาธน์แก่เขา ทั้งนี้ ก็เพราะพระองค์ทรงเลื่อมใสในนายสุมนมาลาการนั่นเอง
ผลจากการที่นายสุมนะ ได้ถวายดอกไม้เพื่อบูชาพระศาสดาในครั้งนี้  นอกจากจะมีอานิสงส์ในภพภูมิปัจจุบันดังกล่าวมาแล้ว  ในสัมปรายภพ (ภพหน้า) นายสุมนมาลาการนี้ก็จักไม่ตกไปสู่ทุคติตลอดแสนกัปป์  ท่องเที่ยวไปในเทวโลกและมนุษย์โลก แล้วในอนาคตจักได้เป็นพระปัจเจกพุทธเจ้านามว่า "สุมนะ" เลยทีเดียว

และทั้งหมดนี้ คือ อานิสงส์จากการบูชาผู้ที่ควรบูชา ซึ่งจักสร้างประโยชน์สุขให้แก่ผู้ที่ทำการบูชามากมายเป็นอนันต์ ควรแล้วที่เราท่านทั้งหลาย ที่จักน้อมบูชาคุณของพระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระอริยาสาวกเจ้าทั้งหลาย ผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบในพระธรรมวินัยที่พระพุทธองค์ตรัสไว้แล้ว ตลอดกาลเป็นนิจเทอญฯ

สำหรับวันนี้ ก็ขอยุติไว้แต่เพียงเท่านี้ ขอบพระคุณทุกท่านครับ

ส. คำเวียง
 

       สวัสดีครับ ในมงคลข้อที่ ๑ ว่าด้วยการไม่คบคนพาล ที่ผ่านมานั้น ได้พูดถึงการเกี่ยวข้องกับคนพาลด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ เกี่ยวข้องด้วยการฟัง ๑ เกี่ยวข้องด้วยการเห็น ๑ เกี่ยวข้องด้วยการสนทนาปราศรัย ๑ เกี่ยวข้องด้วยการกินร่วม ๑ เกี่ยวข้องด้วยกาย ๑ และได้ยกอดีดนิทานที่ท่านได้รจนามาประกอบไว้พอสังเขป พอเป็นแนวทางแห่งการศึกษาอย่างคร่าวๆ หากท่านที่ประสงค์จะศึกษาเพื่อเพิ่มความรู้และสติปัญญา ก็สามารถศึกษาค้นคว้าได้ในหนังสือมงคลทีปนี ซึ่งท่านได้อธิบายขยายเนื้อความพร้อมบทวิเคราะห์ศัพท์อย่างละเอียด 

       ในวันนี้ จึงขอยกมงคลข้อที่ ๒ ว่าด้วยการคบบัณฑิต มาเล่าเป็นหัวข้อต่อไป  

       "บัณฑิต" มีลักษณะแตกต่างตรงกันข้ามกับ คนพาล โดยสิ้นเชิง กล่าวคือ คนพาล นั้น นอกจากตนเองจะเน่าเหม็นฉาวโฉ่แล้ว ยังทำให้ผู้ที่เข้าไปเกี่ยวข้องส้องเสพกับตนเองนั้น พลอยเหม็นเน่าไปด้วย อุปมาดัง ปลาร้าพันห่อด้วยใบไม้ ส่วนบัณฑิตนั้น เป็นเช่นกับของหอมมีกฤษณาและมาลาเป็นต้น เมื่อเข้าไปเกี่ยวข้องและส้องเสพกับบัณฑิตแล้ว ย่อมได้รับประโยชน์ในทิฎฐธรรม(ภพนี้)และประโยชน์ในสัมปรายภพ(ภพหน้า) ดังโคลงโลกนิติที่ว่า 

ใบพ้อพันห่อหุ้ม  กฤษณา

หอมระรวยรสพา  เพริศด้วย

คือคนเสพเสน่หา  นักปราชญ์

ความสุขซาบฤาม้วย ดุจไม้กลิ่นหอม ฯ

บัณฑิต เมื่อทำ พูด และคิด ก็มักจะทำ พูด และคิด ในเรื่องอันเป็นกุศลธรรม ทั้งยังแนะนำแต่ประโยชน์ให้แก่ผู้เข้าไปส้องเสพอีกด้วย ดังอดีตนิทานเรื่อง พาณิช ๗๐๐ คน  พอเป็นแนวทางการศึกษาและปฏิบัติ ดังนี้

ในอดีตกาล พาณิช ๗๐๐ คน แล่นสำเภาไปสู่สมุทร และในวันที่ ๗  สำเภาได้เกิดอัปปางลง น้ำทะลักเข้าไปในเรือ พวกพาณิชเมื่อประสพภัย ต่างระบุชื่อเทพดาที่ตนเคารพนับถือและอ้อนวอนขอให้มีชีวิตอยู่  แต่ทว่า ในท่ามกลางพาณิชเหล่านั้น กลับมีบุรุษผู้หนึ่ง นั่งนิ่งและไม่หวาดกลัวต่อภัยที่เกิดขึ้นเลย เพื่อนๆมองเห็นก็เกิดความสงสัยว่า ทำไมเขาจึงไม่กลัวต่อความตายที่กำลังจะมาถึง จึงพากันเข้าไปถามเหตุผลจากเขา และได้รับคำตอบว่า เขาคำนึงถึงทานที่ตนได้ถวายแด่ภิกษุสงฆ์กับสรณะและศีลที่ตนรับในวันที่ตนลงสู่สำเภา 
พวกพาณิชทั้งหลาย จึงถามว่า นอกจากท่านแล้ว คนอื่นๆ ก็สามารถรักษาศีลได้ด้วยหรือ ถ้าอย่างนั้น ขอให้ท่านได้โปรดบอก(ให้)ศีลแก่พวกข้าพเจ้าด้วย
พาณิชบัณฑิตท่านนั้น จึงได้จัดคนเหล่านั้น ออกเป็นพวกๆละ๑๐๐ คน แล้วก็บอกศีล ๕ ให้สมาทานตาม
บรรดาคนทั้ง ๗๐๐ คนนั้น ร้อยคนแรก ได้รับศีลขณะที่กำลังยืนอยู่ในน้ำประมาณแค่ข้อเท้า ร้อยที่ ๒ ยืนประมาณแค่เข่า, ร้อยที่ ๓ ประมาณแค่สะเอว, ร้อยที่ ๔ ประมาณแค่สะดือ, ร้อยที่ ๕ ประมาณแค่นม, ร้อยที่ ๖ ประมาณแค่คอ, และร้อยที่ ๗ ได้รับในเมื่อน้ำเค็มกำลังไหลเข้าปาก เสร็จแล้ว จึงประกาศว่า "ที่พึ่งอย่างอื่นของพวกท่านไม่มี, พวกท่านจงระลึกถึงศีลไว้อย่างเดียวเถิด" ดังนี้แล้ว ตัวเองตายไปบังเกิดเป็นเทพบุตรในภพดาวดึงส์  แม้คนเหล่านั้น ก็เกิดเป็นเทพบุตรในภพดาวดึงส์เหมือนกัน เพราะอานิสงส์แห่งศีลที่ได้รับในเวลาใกล้ตาย
เทพบุตรเหล่านั้นทั้งหมด ท่านเรียกว่า "สตุลลปกายิกา (ผู้ตั้งอยู่ในคณะยกย่องความดี) " เพราะเป็นผู้ยกย่องธรรมของสัตบุรุษด้วยอำนาจสมาทาน แล้วบังเกิดในหมู่ชาวสวรรค์ 

วิมานของเทพบุตรเหล่านั้น บังเกิดด้วยสามารถเป็นลดหลั่นกันอย่างนี้คือ บรรดาเทพบุตรเหล่านั้น วิมานทองของเทพบุตรผู้เป็นอาจารย์ ประมาณได้ ๑๐๐ โยชน์ บังเกิดในท่ามกลางวิมานทั้งหมด, วิมานทั้งหลายของพวกเทพบุตรอันเตวาสิก บังเกิดแวดล้อมวิมานของเทพบุตรผู้เป็นอาจารย์ วิมานชั้นต่ำทั้งหมดของเทพบุตรเหล่านั้นประมาณได้
๑๒ โยชน์

เทพบุตรเหล่านั้น ระลึกถึงกรรมในขณะที่บังเกิดว่าได้สมบัติเพราะอาศัยอาจารย์ ประสงค์จะกล่าวสรรเสริญคุณของอาจารย์ในสำนักพระศาสดา จึงพากันมาสู่พระเชตวัน ในลำดับมัชฌิมยาม ถวายบังคมพระศาสดาแล้วยืน ณ ส่วนข้าหนึ่ง

บรรดาเทพดาเหล่านั้น เทพดา ๖ องค์ปรารถนาจะกล่าวคาถาองค์ละคาถาตามลำดับ ได้กล่าว ๖ คาถา ทำบาทที่ ๔ ให้แปลกกัน และ ๓ บาท
นอกนี้ให้เสมอเป็นอย่างเดียวกันว่า
๑. "บุคคลพึงนั่งร่วมกับสัตบุรุษอย่างเดียว,
    พึงทำความสนิทสนมกับสัตบุรุษ เพราะรู้ชัด
    สัทธรรมของสัตบุรุษทั้งหลาย ย่อมมีแต่ความดี ไม่มีความชั่วเลย.
๒. บุคคลพึงนั่งร่วมกับสัตบุรุษอย่างเดียว, พึง
   ทำความสนิมสนมกับสัตบุรุษ; เพราะรู้ชัด
   สัทธรรมของสัตบุรุษทั้งหลาย บุคคลย่อมได้
   ปัญญา จะได้จากบุคคลอื่นหามิได้เลย.
๓. บุคคลพึงนั่งร่วมกับสัตบุรุษอย่างเดียว,
    พึงทำความสนิทสนมกับสัตบุรุษ; เพราะรู้ชัด
    สัทธรรมของสัตบุรุษทั้งหลาย บุคคลย่อมไม่
    เศร้าโศก ในท่ามกลางแห่งผู้เศร้าโศก.
๔.  บุคคลพึงนั่งร่วมกับสัตบุรุษอย่างเดียว,
     พึงทำความสนิทสนมกับสัตบุรุษ; เพราะรู้ชัด
     สัทธรรมของสัตบุรุษทั้งหลาย บุคคลย่อมรุ่งเรือง
     ในท่ามกลางญาติ.
๕. บุคคลพึงนั่งร่วมกับสัตบุรุษอย่างเดียว,
    พึงทำความสนิทสนมกับสัตบุรุษ; เพราะรู้ชัด
    สัทธรรมของสัตบุรุษทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลาย
    ย่อมไปสู่สุคติ.
๖. บุคคลพึงนั่งร่วมกับสัตบุรุษอย่างเดียว,
    พึงทำความสนิทสนมกับสัตบุรุษ; เพราะรู้ชัด
    สัทธรรมของสัตบุรุษทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลาย
    ย่อมตั้งอยู่ชั่วกาลนาน."
เมื่อได้ฟังคำอัันเป็นสุภาษิตของเหล่าเทพบุตรแล้ว เพื่อจะทำวาจาให้เป็นสุภาษิตยิ่งขึ้นเพื่อประโยชน์แก่การบรรลุธรรมของสัตว์โลกทั้งหลาย พระผู้มีพระภาค จึงตรัสพระคาถานี้ว่า
"บุคคลพึงนั่งร่วมกับสัตบุรุษอย่างเดียว, พึง
ทำความสนิทสนมกับสัตบุรุษ; เพราะรู้ทั่วถึง
สัทธรรมของสัตบุรุษทั้งหลาย บุคคลย่อมหลุด
พ้นจากทุกข์ทั้งปวง."

สำหรับวันนี้ ขอยุติไว้เพียงเท่านี้ ขอบพระคุณทุกท่านครับ

ส.คำเวียง
 

          วันนี้ ขอเริ่มต้นด้วยมงคลข้อที่ ๑ ที่พระพุทธองค์ได้ตรัสวิสัชชนาให้แก่เหล่าเทวดาอันมีัท้าวสักกเทวราชเป็นประธาน ได้เข้าเฝ้าทูลถามปัญหา จึงขออธิบายขยายความหมายของคำว่า "พาล" ที่พระพุทธองค์ได้ทรงแสดงไว้ ดังปรากฏในมงคลทีปนี ที่รจนาโดยพระพุทธโฆษาจารย์ ไว้คร่าวๆ ดังนี้ครับ

• ที่เรียกว่า พาล เพราะคนเหล่านั้น เพียงดำรงชีพอยู่ ด้วยอาการสักว่าหายใจเข้า-ออก หาเป็นอยู่ด้วยปัญญาอันประเสริฐไม่
• ที่เรียกว่า พาล เพราะคนเหล่านั้น มักประกอบด้วยอกุศลกรรมบท ๑๐ ประการ มีปาณาติบาต เป็นต้น 

จากคำจำกัดความเหล่านี้ เราท่านทั้งหลาย ผู้อยู่ในฐานะปุถุชนคนธรรมดา จึงอาจยังมองไม่เห็นภาพชัดเจนว่า แท้ที่จริงแล้ว คำพูดที่เราเคยได้ยินมาตลอดว่า คนพาลๆ นั้น มีลักษณะเป็นอย่างไร? ด้วยเหตุนั้น ท่านจึงได้อรรถาธิบายขยายความสรุปให้เราได้เข้าใจว่า คนที่มีลักษณะ แบบนี้แหละ คือ คนพาล ในทรรศนะทางพระพุทธศาสนา คือ

• หากคิดเรื่องใดก็แล้วแต่ ก็มักจะคิดแต่เรื่องชั่วๆ และเลวทราม 
• หากพูด ก็มักจะพูดแต่เรื่องที่ไม่ดีไม่งาม ไม่เพราะพริ้ง
•  หากทำ ก็ทำแต่กรรมที่ชั่ว 

ข้อสังเกตุอีกประการหนึ่งก็คือ แนวทางในการตรัสสอนของพระพุทธองค์นั้น มีลักษณะที่พิเศษไม่เหมือนกับเจ้าลัทธิท่านอื่นๆ ในสมัยนั้นอย่างสิ้นเชิง กล่าวคือ พระพุทธองค์จะทรงประกาศพระศาสนาและสั่งสอนเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ซึ่งอุปมาคล้ายๆ กับ คนบอกทาง 

ธรรมดาคนบอกทางนั้น เมื่อมีผู้สอบถามเส้นทาง ก็มักจะบอกว่า ถ้าท่านประสงค์จะไปที่เมืองนี้ ท่านต้องหลีกเลี่ยงเส้นทางนี้ อย่าไปตามเส้นทางนี้ เพราะเป็นเส้นทางที่ว่านั้น เดินทางได้ยากลำบาก แต่!!!! ท่านจงไปตามเส้นทางนี้ เพราะสะดวกและปลอดภัย 

ดังนั้น เราจึงสังเกตุได้ว่า ในหมวดหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฎอยู่ในคำภีร์หรือตำราต่างๆ นั้น มักจะพบคำสอนที่ขึ้นต้นด้วยหัวข้อที่เป็นอกุศลธรรมก่อนเสมอ แล้วจึงตามมาด้วยหัวข้อที่เป็นกุศลธรรม ทั้งนี้ ก็เพราะพระพุทธองค์จะทรงแสดงให้เห็นเรื่องไม่ดี ให้คนฟังเกิดความสลดสังเวชก่อนแล้วจึงค่อยแสดงธรรมอันเกิดความปิติปราโมทย์แล้วจิตใจผู้นั้น ก็จะน้อมเข้าไปสู่ธรรมะได้นั่นเอง

ดังนั้น ในมงคลคาถาที่ ๑ นี้ พระพุทธองค์ จึงทรงแสดง พาลลักษณะไว้ก่อน แล้วจึงค่อยแสดงลักษณะของบัณฑิต ในภายหลัง ด้วยประการฉะนี้แล

เมื่อเราทราบแล้วว่า ลักษณะของคนพาลที่พระพุทธองค์ตรัสแสดงไว้ มีลักษณะเป็นเช่นไรแล้ว ท่านจึงได้อธิบายขยายเนื้อความพร้อมทั้งอุปมาเอาไว้ ว่า

คนพาล นั้น เป็นเช่นกับปลาเน่า  ส่วนผู้ที่ไปคบกับคนพาลนั้นหรือ ก็เป็นเช่นกับใบไม้ห่อปลาเน่า ไม่แคล้วที่จะแปดเปื้อนเหม็นคาวจากกลิ่นปลาเน่านั้นด้วย เพราะคนคบคนเช่นใด ก็เป็นเช่นดังบุคคลนั้น ดังโคลงโลกนิติ ที่ว่า

ปลาร้าพันห่อด้วย     ใบคา

ใบก็เหม็นคาวปลา     คละคลุ้ง

คือคนหมู่ไปหา        คบเพื่อน พาลนา

ได้แต่ร้ายร้ายฟุ้ง       เฟื่องให้เสียพงศ์ฯ

ในข้อดังกล่าว จึงมีนิทานเรื่อง ลูกนกแขกเต้า ให้ท่านคิดเพื่อเป็นภาพประกอบกับคำสอนนั้น ดังนี้

ในอดีตกาล มีลูกนกแขกเตา ๒ ตัวพี่นอง เกิดในปางิ้วใกลสานุบรรพต  ทิศเหนืออยู่ติดกับหมู่บานของโจร ๕๐๐  ส่วนทิศใต อยู่ต่อเขตกับอาศรมของฤาษี ๕๐๐  

ในเวลาที่ขนปกลูกนกแขกเต้ายังไมออก  ก็เกิดมีลมหัวด้วนขึ้น  แล้วพัดเอกลูกนกทั้ง ๒ นั้น ไปตกอยู่ตัวละแหง   ตัวหนึ่ง ไปตกในระหวางอาวุธ ในบานโจร จึงได้นามวา สัตติคุมพะ (พุ่มหอก) และเติบโตขึ้นในท่ามกลางแห่งสภาพแวดล้อมของหมู่โจร   ส่วนลูกนกอีกตัวหนึ่ง กลับไปตกในระหวางดอกไมที่หาดทรายใกลอาศรมพวกฤษี  จึงได้นามวา "ปุปผกะ" (ดอกไม้)

คราวนั้น มีพระราชาพระองค์หนึ่ง พระนามวา ปญจาละ ในพระนครอุตตรปญจาละ ทรงออกเสด็จประพาสป่าเพื่อลาเนื้อ  ก่อนทำการล่าเนื้อ ก็ทรงมีพระราชโองการดํารัสสั่งเป็น กติกาวา " ถ้าเนื้อหนีไปทางผูใด ผูนั้น ตองถูกปรับ"  และแล้ว จะด้วยเหตุผลกลใดก็ไม่อาจทราบได้ เพราะเนื้อที่ทำการล่านั้น บังเอิญหนีออกมาทางที่ที่พระราชาประทับอยู่พอดี พวกเสนาอามาตย์ทั้ง ก็ยิ้มเยาะเย้ยพระราชา  ด้วยความขวยอาย พระองค์จึงรีบเสด็จขึ้นรถเพื่อตามล่าเนื้อตัวนี้ให้จงได้ จนพวกมหาดเล็กไมอาจติดตามพระองค์ได้ทัน แต่จนแล้วจนรอด ก็มิอาจตามเนื้อตัวนั้นทัน จึงทรงสนานและเสวยน้ํา ณ ลําธาร แลวบรรทมหลับใตรมไมในที่ใกลบานโจร

ขณะนั้น  พวกโจรทั้งหลาย ได้เข้าปากันหมด  ภายในบานเหลืออยูแต นกสัตติคุมพะกับคนทําครัวคนหนึ่ง  นกสัตติคุมพะออกจากบ้านมาพบพระราชาที่กำลังบรรทมอยู่  จึงกลับเข้าบ้านไปพูดกับคนทําครัว ดวยภาษามนุษยวา "พวกเราจะชวยกันปลงพระชนมพระราชา เอาผา และอาภรณของพระองค  จับพระองคที่พระบาทแลวลากมา เอากิ่งไม ปดซอนเสีย ไม่ให้คนอื่นเห็น" 

ไม่แปลกหรอกครับ เพราะเหตุใดนกสัตติคุมพะ จึงพูดเช่นนั้น ก็เพราะมันเติบโตขึ้นในท่ามกลางสิ่งแวดล้อมของพวกโจร ในแต่ละวัน มันก็จะได้เห็น ได้ยิน ได้ฟัง พวกโจรประชุมปรึกษาหารือกันว่า วันนี้ เราจะไปปล้นใคร ที่ไหน ด้วยวิธีการอย่างไร ที่สำคัญคือ ปล้นแล้วต้องฆ่าเจ้าทรัพย์ให้หมด ไม่งั้น พวกที่เหลือก็จะไปบอกทางการมาจับได้ นั่นเอง

เอาล่ะครับ! เมื่องพระราชาทรงไดยินถอยคํานั้น ก็ทรงทราบวา "ที่นี่มีภัยเกิดขึ้นอย่างแน่นอน"  ทรงตกพระหฤทัย จึงรีบเสด็จขึ้นรถหนีจากที่นั้นไป จนถึงอาศรมของพวกฤษี

คราวนั้น พวกฤาษี ไปเก็บผลไมกันหมด ในอาศรมจึงเหลืออยูแตนกปุปผกะ ตัวเดียว ด้วยความที่มันเจริญเติบโตในสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยบัณฑิต มันจึงได้เห็น ได้ยินและได้ฟังแต่เรื่องดีๆ นั่นเอง  พอเห็นพระราชาเสด็จมา จึงไดทําปฏิสันถารต้อนรับด้วยความเป็นกัลยาณมิตรว่า  

"ขอเดชะพระมหาราชเจา พระองคเสด็จมา ดีแลว  พระองคมิไดเสด็จมาราย"

พระราชาทรงเลื่อมใสในปฏิสันถารของนกนั้น จึงแปลกพระทัยแล้วตรัสขึ้นว่า เหตุใด นกชนิดเดียวกัน จึงมีอุปนิสัยที่แตกต่างกันราวฟ้ากับเหว

นกปุพพกะ จึงทูลให้ทราบวา "ขอเดชะมหาราชเจา ขาพระองคเป็นพี่น้องรวมมารดาเดียวกันกับนกตัวนั้น แตเขาเติบโตในสํานักคนไมดี คนพวกนั้นแนะนําเขาในเรื่องที่ไม่ดี ส่วนขาพระองค์ เติบโตในสํานักของพวกคนดี คนเหลานั้นแนะนําข้าพเจ้าแต่เรื่องดีๆ  ด้วยเหตุนั้น ขาพระองคทั้ง ๒ จึงแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง เพราะการอยู่อาศัยในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกันนั่นเอง

สำหรับวันนี้ ขอจบไว้แต่เพียงเท่านี้ ขอบพระคุณทุกท่านที่ติดตามครับ

                                                                                                                                               สภา  ศรีคำเวียง